Sade bir dille tüm tıbbi tablo: Bu göz kapağı plakları neyden oluşur, nasıl meydana gelir, kimlerde görülür, doktorlar nasıl tanı koyar ve seyri nasıldır
Ksantelazma palpebrarum, göz kapaklarında, genellikle iç köşelere yakın yumuşak, sarı, düz veya hafifçe kabarık kolesterol birikimlerinin tıbbi adıdır. Mikroskop altında, derideki küçük kan damarlarının çevresinde köpük hücresi adı verilen yağ dolu bağışıklık hücrelerinin kümeleridir. İyi huyludurlar ve görmenizi etkilemezler, ancak bu birikimlere sahip kişilerin yaklaşık yarısında lipid bozukluğu vardır, bu yüzden tanıya her zaman kan testi eşlik eder.
Ksantelazma palpebrarum, ksantomun göz kapağı türüdür: Göz kapağı derisinde, kolesterol dolu köpük hücrelerinden oluşan iyi huylu sarı plaklar. Kadınların yaklaşık %1,1’ini, erkeklerin %0,3’ünü etkiler, çoğunlukla 35-55 yaş arasında. Yaklaşık yarısında lipid bozukluğu vardır. Kendiliğinden nadiren solar ve alınabilir.
Önemli noktalar
- “Göz kapaklarının sarı levhaları” anlamına gelir ve ksantelazmanın tıbbi adıdır.
- Plaklar, derinin alt katmanındaki küçük damarların çevresindeki köpük hücreleridir.
- Kadınların yaklaşık %1,1’ini, erkeklerin %0,3’ünü etkiler.
- Bu duruma sahip kişilerin yaklaşık yarısında birincil veya ikincil lipid bozukluğu vardır.
- İyi huyludur, kansere dönüşme potansiyeli yoktur.
- Kendiliğinden nadiren solar; alındıktan sonra tekrarlama genel olarak %50’nin altındadır.
Bu sayfada 18 bölüm
Ksantelazma palpebrarum nedir?
Göz kapaklarında, çoğunlukla iç köşelere yakın, kolesterol dolu hücrelerden oluşan yumuşak, sarı plakların meydana geldiği iyi huylu bir deri durumudur. Ksantomun göz kapağı türüdür ve insanların en çok fark ettiği türdür.
National Library of Medicine’in klinik başvuru kaynağı StatPearls, onu genellikle üst kapaklarda iç köşeye yakın, bazen alt kapaklarda da görülen yumuşak, sarımsı, düz veya hafifçe kabarık plaklar olarak tanımlar.[1] Ağrısızdır, göz kapağının çalışmasını etkilemez ve göze zarar vermez.
Çoğu kişi ona kısaca ksantelazma der. Ksantelazma palpebrarum ve ksantelazma nedir rehberlerimiz ona başka açılardan bakıyor.
Ksantelazma palpebrarum adı ne anlama gelir?
“Göz kapaklarının sarı levhaları.” Xanthos Yunancada sarı, elasma Yunancada levha veya ince tabaka, palpebrarum ise Latincede “göz kapaklarının” demektir.
Ad, doktorların gördüğü şeyin doğrudan bir tanımıdır. İngilizcede ZAN-thuh-LAZ-muh pal-puh-BRAIR-um şeklinde okunur ve bazı tıbbi yazılarda XP olarak kısaltıldığını da görürsünüz. Ksantelazma ne demek ve ksantelazmanın tıbbi anlamı sayfalarımız sözcüğü daha derinlemesine ele alıyor.
Ksantelazma palpebrarum neyden oluşur?
Köpük hücrelerinden: Mikroskop altında köpüklü görünecek kadar çok kolesterol yutmuş, makrofaj veya histiyosit adı verilen bağışıklık hücreleri. Yüzeysel retiküler dermisteki küçük kan damarlarının çevresinde, etraflarında bir miktar iltihapla toplanırlar.
StatPearls’ün bir örnek incelendiğinde anlattığı tablo budur.[1] Retiküler dermis, derinin yüzeyin altındaki daha derin ve sağlam katmanıdır. Yağ, bu katmana yerleşmiş canlı hücrelerin içinde tutulduğu için plaklar sıkılarak çıkarılamaz ve öylece süzülüp gitmez; kalıcı olmalarının açıklaması budur.
Ksantelazma palpebrarum nasıl oluşur?
Kolesterol taşıyan parçacıklar küçük göz kapağı kan damarlarından deriye sızar, makrofajlar onları yutar ve köpük hücrelerine dönüşür. Zamanla bu hücreler birikerek görünür bir plak oluşturur.
- Sıkışma. Göz kırpma, göz kapağındaki küçük kılcal damarları tekrar tekrar sıkıştırır.[1]
- Sızıntı. Damarlar yaşla birlikte daha geçirgen hâle gelir ve yağ taşıyan parçacıkların dışarı çıkmasına izin verir.[1]
- Yutma. Makrofajlar yağı alır ve köpük hücrelerine dönüşür.
- Toplanma. Köpük hücreleri damarların çevresinde bir miktar iltihapla toplanır.
- Görünme. Yeterli birikim görebileceğiniz yumuşak, sarı bir plak oluşturur.
Yüksek kan kolesterolü ve düşük HDL, biriken malzemenin daha fazla olması demektir; lipid sorunlarının plakları daha olası hâle getirmesinin nedeni budur. Ksantelazma nasıl oluşur sayfamız daha fazlasını açıklıyor.
Ksantelazma palpebrarum kimlerde görülür?
Kadınların yaklaşık %1,1’inde, erkeklerin %0,3’ünde. Yaklaşık 20 ile 70 yaş arasında, en sık 35 ile 55 yaş arasında görülür ve kalıtsal bir lipid bozukluğu varsa genç yaşta çok daha olasıdır.
Bu rakamlar StatPearls’ten alınmıştır.[1] 42 hastalık bir klinik çalışmada hastaların %85,7’si kadındı ve ortalama yaş yaklaşık 47’ydi.[2] Yaklaşık 250 kişide 1 ile 500 kişide 1’i etkileyen ailesel hiperkolesterolemi, genç yaştan itibaren ksantelazmaya ve tendon yumrularına yol açabilir.[6] Ksantelazma yaygın mı ve ksantelazma genetik mi sayfalarımız daha fazlasını anlatıyor.
Ksantelazma palpebrarum nasıl görünür?
Genellikle göz kapaklarının iç köşelerine yakın, yumuşak, sarı ile krem renginde, düz veya hafifçe kabarık, kenarları net lekeler. Ağrısızdır ve kaşınmaz.
- Renk. Sarı, krem veya turuncu-sarı.
- Dokunuş. Yumuşak ve kadifemsi, sert değil.
- Şekil. Düz veya hafifçe kabarık, sınırları belirgin.
- Yer. En sık burna yakın üst kapaklar; alt kapaklar da.[1]
- Düzen. Çoğu zaman iki gözde; yavaş yavaş genişleyebilir veya birleşebilir.
Ksantelazma nasıl görünür sayfamız farklı görünümleri gösteriyor.
Ksantelazma palpebrarumun nedenleri neler?
Vakaların yaklaşık yarısı birincil lipid bozukluğu veya ikincil bir nedenle ilişkilidir. Diğer yarısı normal kan yağlarıyla görülür; bu durumda yerel, hormonal veya bağışıklık hücresi etkenleri rol oynayabilir.
Birincil lipid bozuklukları
- Yüksek LDL (tip IIa)
- Yüksek kolesterol ve trigliseritler (tip IIb)
- Yüksek trigliseritler (tip IV)
- Düşük HDL
İkincil nedenler
- Primer biliyer kolanjit
- Diyabet, tiroidin az çalışması, nefrotik sendrom
- Retinoid veya östrojen ilaçları
- Sarkoidoz
StatPearls sınıflandırması budur.[1] Klinik çalışmada hastaların %54,8’inin toplam kolesterolü normaldi, ancak ortanca HDL, ksantelazması olmayan kişilerdeki 50,5 mg/dL’ye kıyasla 36,2 mg/dL idi ve yazarlar yerel, hormonal veya bağışıklık hücresi etkenlerini öne sürdü.[2] Ksantelazmanın nedenleri rehberimiz her birine giriyor.
Ksantelazma palpebrarum nasıl teşhis edilir?
Doktor genellikle bakarak tanır. Ardından nedeni araştırmak için kan testleri ister ve yalnızca tanı şüpheliyse küçük bir biyopsi alır.
- Muayene. Tipik görünüm ve yer genellikle yeterlidir.
- Açlık lipid profili. 12 saatlik açlıktan sonra toplam kolesterol, LDL, HDL ve trigliseritler.[1]
- Diğer testler. Karaciğer paneli, tiroid fonksiyonu ve açlık glukozu, diyabette HbA1c.[1]
- Emin olunamazsa biyopsi. Retiküler dermisteki damarların çevresinde köpük hücrelerini gösterir.[1]
Doktorunuz ayrıca ailede yüksek kolesterol veya erken kalp hastalığı öyküsünü sorabilir, tansiyonunuzu ve diğer kalp risk faktörlerinizi kontrol edebilir.
Ksantelazma palpebrarum neyle karıştırılabilir?
Milia, siringom, diğer ksantomlar ve nadiren belirli deri kanserleri veya göz çevresindeki daha ciddi durumlar. Çoğunu doktor kolayca ayırt eder; sert, kanayan veya hızla değişen her şey kontrol edilmelidir.
- Milia. Küçük, sert, beyaz keratin boncukları.
- Siringom. Çoğu zaman göz altında görülen küçük, sert, ten rengi kabarcıklar.
- Diğer ksantomlar. Tendon veya eruptif türler vücudun başka yerlerinde görülür.
- Deri kanserleri. Nadiren kapakta bazal hücreli karsinom görülebilir; genellikle yumuşak ve sarı değil, inci gibi parlak veya ülserlidir.
Ksantelazmaya benzeyen durumlar ve ksantelazma kansere dönüşür mü rehberlerimiz farkları açıklıyor.
Ksantelazma palpebrarum sağlığınız için ne anlama gelir?
Plakların kendisi tıbbi bir soruna yol açmaz. Ancak onlarla birlikte sık görülen lipid bozuklukları kalp krizi ve kalp hastalığı riskini artırır, bu yüzden kontrol için yararlı bir uyarıdır.
StatPearls, lezyonların komplikasyona yol açmadığını, ancak eşlik eden dislipideminin kalp krizi ve iskemik kalp hastalığı riskini artırdığını belirtir.[1] Yaklaşık 13.000 kişilik Kopenhag Şehir Kalp Çalışması’nda ksantelazma, kolesterolden bağımsız olarak daha yüksek kalp krizi ve kalp hastalığı riskiyle ilişkili bulundu.[4] 15 çalışmayı ve 854 hastayı kapsayan 2020 tarihli bir derleme, ksantelazması olan kişilerde LDL ve apolipoprotein B’nin daha yüksek, karotis atardamar duvarlarının daha kalın olduğunu buldu.[3] Ksantelazma yüksek kolesterolü gösterir mi ve ksantelazma tehlikeli mi sayfalarımız daha fazlasını açıklıyor.
Ksantelazma palpebrarumun seyri nasıldır?
İyidir. İyi huyludur ve kansere dönüşme potansiyeli yoktur. Genellikle kendiliğinden geçmez, aynı kalma veya yavaş yavaş büyüme eğilimindedir ve alındıktan sonra genel olarak vakaların yarısından azında geri döner.
StatPearls tekrarlamayı genel olarak %50’nin altında, tekrarlanan işlemlerden sonra yaklaşık %60 ve daha derin plaklarda daha yüksek olarak verir.[1] Herhangi bir lipid sorununu yönetmek kalbinizi korur ve yeni plakları yavaşlatabilir. Ksantelazma geri gelir mi rehberimiz bunu ele alıyor.
Ksantelazma palpebrarum gözlerinizi veya göz kapaklarınızı etkiler mi?
Hayır. Gözde değil, göz kapağı derisinde bulunur ve görmenizi, göz kırpmanızı veya gözyaşı filminizi etkilemez. Çok büyük plaklar kapağı daha ağır gösterebilir, ancak göze zarar vermez.
StatPearls, plakların kendilerinin tıbbi bir komplikasyona yol açmadığını belirtir.[1] Gözle ilgili riskler insanların onlara ne yaptığından kaynaklanır: Sıkmak, kurcalamak veya kapağa mutfak yöntemleri sürmek gözün hemen yanında yaralanmaya, enfeksiyona veya ize yol açabilir. Alma da dikkatle planlanması gereken bir konudur, çünkü göz kapağı derisi ince ve sınırlıdır; cerrahi olarak çok fazla alınması kapağı aşağı çekebilir veya gözden uzaklaştırabilir.[1] Yöntemin plağın boyutuna ve derinliğine uygun olması gerekmesinin nedeni budur.
Ksantelazma palpebrarum için ne zaman doktora gitmelisiniz?
Fark eder etmez, rutin bir kontrol ve kan testleri için; gençseniz, tendon yumrularınız, ailenizde güçlü erken kalp hastalığı öyküsü veya sert, kanayan ya da hızla değişen bir lekeniz varsa hemen gidin.
Genç yaş ve tendon yumruları, erken statin bakımının gerçek bir fark yarattığı ailesel hiperkolesterolemi gibi kalıtsal bir lipid bozukluğuna işaret eder.[6] StatPearls da ksantelazma genç bir kişide görüldüğünde kalıtsal bir dislipideminin düşünülmesini önerir.[1] Testleri aile hekiminiz ayarlayabilir, klinikte alma konusunda ise bir dermatolog veya okuloplastik (göz kapağı) cerrahı tavsiye verebilir. Retinoidler ve östrojenler bilinen ikincil nedenler olduğu için ilaçlarınızın listesini getirin.
Bir bakışta ksantelazma palpebrarum
| Özellik | Ayrıntılar |
|---|---|
| Nedir? | Göz kapaklarında kolesterol dolu köpük hücrelerinden oluşan iyi huylu sarı plaklar |
| Ad | “Göz kapaklarının sarı levhaları”; ksantomun göz kapağı türü |
| Kimlerde? | Kadınların yaklaşık %1,1’i, erkeklerin %0,3’ü; en sık 35-55 yaş |
| Nerede? | İç köşeler, en sık üst kapaklar |
| Mikroskop altında | Yüzeysel retiküler dermisteki damarların çevresinde köpük hücreleri |
| İlişkili olduğu durumlar | Yaklaşık %50’sinde lipid bozukluğu; diyabet, tiroid, karaciğer, böbrek, bazı ilaçlar |
| Testler | Açlık lipidleri, karaciğer, tiroid, glukoz; emin olunamazsa biyopsi |
| Seyir | İyi huylu; nadiren solar; tekrarlama genel olarak %50’nin altında |
Ksantelazma palpebrarumun nedeni nasıl yönetilir?
Kalp dostu alışkanlıklarla ve gerektiğinde kolesterol düşürücü ilaçlarla ya da diyabet, tiroid veya karaciğer hastalıklarına yönelik bakımla. Bu kalbinizi korur, ancak oluşmuş plaklara etkisi sınırlıdır.
StatPearls, lipid bozukluğu bulunduğunda yaşam tarzı değişiklikleri ve lipid düşürücü ilaçlar önerir ve lipidleri düşürmenin oluşmuş plakların görünümüne etkisinin az olabileceğini belirtir.[1] Ailesel hiperkolesterolemide statinler ilk basamak ilaçtır.[6] Nedeni yönetmenin ve plakları almanın genellikle iki ayrı adım olmasının nedeni budur.
Ksantelazma palpebrarum alınabilir mi?
Evet. Seçenekler arasında klinikte lazer, ameliyat, kimyasal peeling, dondurma ve radyofrekans ya da küçük ve orta boy plaklar için ksantelazmayı evde almak üzere üretilmiş bir krem vardır. İyileşme genellikle yaklaşık bir ila iki hafta sürer.
49 çalışmanın 2023 tarihli derlemesinde CO2 lazer hastaların %90’ından fazlasında %75’ten fazla, erbiyum lazer %80’den fazla iyileşme sağladı; daha büyük ve derin plaklar için ameliyat önerildi ve deri rengi değişikliği en sık görülen komplikasyondu.[5] Ksantelazma palpebrarumdan kurtulma, tüm alma yöntemlerinin karşılaştırması ve ksantelazmanın evde alınması rehberlerimiz seçim yapmanıza yardımcı olur.
Kontrolünüzü yaptırdıysanız ve plaklardan kurtulmak istiyorsanız, ksantelazmayı evde almak için ürettiğimiz krem bu.
Ksantelazma palpebrarum: Sonuç
Ksantelazma palpebrarum, göz kapaklarındaki, derinin alt katmanında köpük hücrelerinden oluşan iyi huylu sarı kolesterol plaklarının tıbbi adıdır. Kadınların yaklaşık %1,1’ini, erkeklerin %0,3’ünü etkiler, yaklaşık yarısında lipid bozukluğuyla ilişkilidir ve kendiliğinden nadiren solar. Kan testlerini yaptırın, herhangi bir nedeni yönetin ve plaklardan kurtulmak istiyorsanız onları aldırın.
Xanthel®, ksantelazmayı evde almak için üretilmiş kozmetik bir kremdir ve Xanthelasma.com tarafından satılır. Onu yukarıdaki alma bölümünde ve bu sayfanın en altında bulabilir veya ksantelazma palpebrarum için Xanthel® hakkında daha fazla bilgi edinebilirsiniz. Diğer her şey için tüm ksantelazma rehberlerimize göz atın veya ksantom türleri arasındaki yerine bakın.
Ksantelazma palpebrarum hakkında sık sorulan sorular
Basitçe ksantelazma palpebrarum nedir?
Göz kapaklarında, derideki yağ dolu bağışıklık hücrelerinden oluşan yumuşak, sarı kolesterol lekeleri.
Ksantelazma palpebrarum ile ksantelazma aynı şey mi?
Evet, ksantelazma palpebrarum tam tıbbi addır; çoğu kişi yalnızca ksantelazma der.
Ksantelazma palpebrarum neyden oluşur?
Göz kapağı derisinin alt katmanındaki küçük kan damarlarının çevresinde bulunan, kolesterolle dolu makrofajlar olan köpük hücrelerinden.
Ksantelazma palpebrarum kimlerde görülür?
Kadınların yaklaşık %1,1’inde, erkeklerin %0,3’ünde, en sık 35 ile 55 yaş arasında.
Ksantelazma palpebrarum tehlikeli mi?
Plaklar iyi huyludur, ancak lipid bozuklukları ve daha yüksek kalp riskiyle ilişkilidir, bu yüzden kontrol yaptırmaya değer.
Ksantelazma palpebrarum nasıl teşhis edilir?
Genellikle bakarak, ardından açlık lipid, karaciğer, tiroid ve glukoz testleriyle; biyopsi yalnızca tanı şüpheliyse yapılır.