Görüldüğü yerlerin haritası: İç köşeler, üst ve alt kapaklar, tek göz mü iki göz mü, konumun alınmayı nasıl etkilediği ve vücudun başka yerlerindeki sarı yumruların anlamı
Ksantelazmayı göz kapaklarında, en sık burna yakın iç köşedeki üst kapakta, çoğu zaman iki gözde birden, bazen de alt kapaklarda görürsünüz. Vücudun başka yerinde görülmez: Tendonlardaki, dirseklerdeki, avuç içlerindeki veya kalçalardaki sarı kolesterol yumruları, her biri farklı bir kan yağı sorununa işaret eden başka ksantom türleridir. Plağın konumu, en iyi nasıl alınacağını da etkiler.
Ksantelazma göz kapaklarında, en sık üst kapakta iç köşeye yakın yerde, çoğu zaman iki gözde birden, bazen de alt kapaklarda görülür. Vücudun geri kalanında görülmez; tendonlardaki, dirseklerdeki, avuç içlerindeki veya kalçalardaki sarı yumrular başka ksantomlardır. Kapak kenarına yakın plakların alınması için genellikle göz kapağı uzmanı gerekir.
Önemli noktalar
- İç köşeye yakın üst göz kapağı klasik yerdir.
- Alt kapaklar da tutulabilir, genellikle üst kapak plaklarıyla birlikte.
- Plaklar çoğu zaman iki gözde birden görülür.
- Göz kırpma ve geçirgen göz kapağı damarları, neden göz kapaklarının seçildiğini açıklamaya yardımcı olur.
- Vücudun başka yerlerindeki sarı yumrular, farklı nedenleri olan başka ksantomlardır.
- Kapak kenarındaki veya göze çok yakın plakların alınması için uzman gerekir.
Bu sayfada 16 bölüm
Ksantelazma nerede görülür?
Göz kapaklarında. En sık üst kapakta iç köşeye, burna yakın yerde ve çoğu zaman iki tarafta birden. Alt kapaklar da etkilenebilir, genellikle üst kapak plaklarıyla birlikte.
National Library of Medicine’in klinik başvuru kaynağı StatPearls, ksantelazmayı genellikle üst kapaklarda iç köşeye yakın, bazen de alt kapaklarda bulunan yumuşak, sarımsı, düz veya hafifçe kabarık plaklar olarak tanımlar.[1] Tam tıbbi adı olan xanthelasma palpebrarum, “göz kapaklarının sarı levhaları” anlamına gelir ve nerede bulunduğunu tam olarak söyler.
Ksantelazma ve göz kapağı ve göz kapaklarında ksantelazma sayfalarımız göz kapağı şeklini ayrıntılı ele alıyor. Bu sayfa ise haritadır: Nerede görülür, nerede görülmez ve konum neden önemlidir.
Ksantelazma neden genellikle iç köşede görülür?
Üst kapağın iç köşesi klasik yerdir, ancak kesin nedeni kanıtlanmamıştır. Göz kırpma sırasında kapağın sürekli hareketi ve oradaki ince damar ağı en güçlü açıklamalardır.
StatPearls, göz kırpmanın göz kapağının minik kılcal damarlarını sıkıştırdığını, bu damarların yaşla birlikte daha geçirgen hale gelerek kolesterol taşıyan parçacıkların deriye geçmesine izin verdiğini ve burada bağışıklık hücrelerinin onları yutup köpük hücrelerine dönüştüğünü anlatır.[1] Plaklar genellikle iç köşede küçük düz bir leke olarak başlar ve oradan kapak boyunca dışa doğru genişleyebilir.
Ksantelazma nasıl görünür sayfamız tipik iç köşe plaklarını gösteriyor, ksantelazma düz olabilir mi sayfamız ise erken, düz lekeleri açıklıyor.
Ksantelazma üst kapakta mı, alt kapakta mı görülür?
İkisinde de, ama üst kapakta çok daha sık. Alt kapak plakları daha az görülür ve genellikle üst kapak plaklarıyla birlikte ortaya çıkar, bazen iç köşenin çevresinde bir halka oluşturur.
Üst kapak
- En sık görüldüğü yer
- İç köşeye yakın, burnun yanında
- Kapak kıvrımında veya üstünde olabilir
- Zamanla kapak boyunca genişleyebilir
Alt kapak
- Daha az görülür
- Genellikle üst kapak plaklarıyla birlikte
- İç köşeye yakın veya göz altında
- Makyajla kapatmak daha zor olabilir
Bu dağılım StatPearls’ü izler.[1] Göz altındaki ksantelazmadan kurtulma rehberimiz alt kapak plaklarını ayrıntılı ele alıyor.
Ksantelazma tek gözde mi, iki gözde mi görülür?
Çoğu zaman ikisinde, bazen neredeyse ayna gibi. Ancak bir tarafta başlayabilir ve bazı kişilerde hep tek gözde kalır.
Plaklar sık sık iki gözde birden görülür, çünkü onları besleyen şey, yani lipid bozukluğu veya göz kapağı derisindeki yerel etkenler, iki tarafı da etkiler. Bir tarafta başladıklarında, aylar veya yıllar içinde diğer tarafta da benzer bir plak çıkabilir.
Tek kapaktaki tek bir sarı leke, yumuşak, sarı ve ağrısızsa yine büyük olasılıkla ksantelazmadır, ancak doktor tarafından doğrulanmalıdır. Gözde ksantelazma sayfamız gözlerin kendisi için ne anlama geldiğini ele alıyor.
Ksantelazma kapak kıvrımında, kirpik dibinde veya göze yakın görülür mü?
Evet. Plaklar üst kapak kıvrımında bulunabilir, kirpik dibine doğru uzanabilir veya iç köşede göze çok yakın durabilir. Bunların hiçbiri görmenizi etkilemez, ama alınma açısından çok önemlidir.
- Kapak kıvrımında. Göz açıkken kısmen gizli, kapalıyken daha görünür.
- Kirpik dibine yakın. Burada alınma, kapak kenarını korumak için ekstra dikkat gerektirir.
- İç köşede, göze yakın. Çoğu zaman en iyisi bir göz kapağı uzmanına bırakmaktır.
- Görmeye etkisi. Yoktur; plaklar gözde değil deridedir.[1]
StatPearls, çok fazla göz kapağı derisi almanın kapağı dışa çevirebileceği veya gözden uzağa çekebileceği konusunda uyarır; yöntem seçiminde konumun belirleyici olmasının nedeni budur.[1]
Ksantelazma yeni yerlere yayılır mı?
Yalnızca göz kapaklarının çevresinde. Plaklar kapak boyunca genişleyebilir, diğer gözde veya alt kapakta çıkabilir ve bantlar halinde birleşebilir, ama ksantelazma yanaklara, yüze veya vücuda yayılmaz.
StatPearls, plakların zamanla aynı kalma veya yavaşça ilerleme eğiliminde olduğunu anlatır.[1] Göz kapaklarının çok ötesine, boyna, gövdeye veya deri kıvrımlarına yayılan düz sarı lekeler ksantelazmaya özgü değildir ve doktora gösterilmelidir.
Ksantelazma yayılır mı sayfamız bu seyri daha ayrıntılı inceliyor.
Ksantelazma neden göz kapaklarında görülür?
Büyük olasılıkla göz kırpma ve geçirgen damarlar ile çok ince deri yüzünden. Her göz kırpma kapağın minik kılcal damarlarını sıkıştırır, bunlar yaşla birlikte daha fazla sızdırır ve göz kapağı derisi sarı köpük hücrelerinin görünmesine yetecek kadar incedir.
StatPearls’ün anlattığı mekanizma budur.[1] Yüksek kan kolesterolü ve düşük HDL birikecek daha çok malzeme demektir, ancak yerel etkenler de önemlidir, çünkü ksantelazması olan kişilerin yaklaşık yarısının kan yağları normaldir.[1]
Ksantelazma nasıl oluşur ve göz çevresinde kolesterol birikintilerine ne sebep olur sayfalarımız süreci açıklıyor.
Vücudunuzun başka yerlerinde sarı yumrular bulursanız ne olur?
O zaman bunlar ksantelazma değil, başka bir ksantom türüdür ve konum nedene işaret eder. Tendon yumruları kalıtsal yüksek kolesterole, avuç içi çizgileri disbetalipoproteinemiye, aniden çıkan kabarcıklar çok yüksek trigliseritlere işaret eder.
- Aşil tendonları, parmak eklemleri, dirsekler, dizler. Yaklaşık 250 kişide 1 ile 500 kişide 1’i etkileyen ailesel hiperkolesteroleminin klasik işareti olan tendon ksantomları.[3]
- Avuç içi ve parmak çizgileri. Disbetalipoproteinemiyle ilişkili palmar ksantomlar; bu kontrol altına alınınca solarlar.[4]
- Dirsekler, dizler, kalçalar. Yine disbetalipoproteinemiyle ilişkili tüberöz ksantomlar.[4]
- Kalçalar, kollar, bacaklar, toplu halde. 1.000 mg/dL’nin üzerinde trigliserit ve pankreatit riskiyle birlikte eruptif ksantomlar.[5]
Bunların her biri için hemen doktora gitmek gerekir. Tendon ksantomları, palmar ksantom, eruptif ksantom ve deri ksantomları sayfalarımız her birini açıklıyor.
Ksantelazma ve diğer ksantomların görüldüğü yerler
| Yer | Ne olduğu | Görünüm | İlişkili olduğu durum |
|---|---|---|---|
| Göz kapakları, iç köşeler | Ksantelazma | Yumuşak, düz veya hafifçe kabarık sarı plaklar | Yaklaşık yarısında lipid bozukluğu |
| Aşil tendonları, parmak eklemleri | Tendon ksantomu | Tendonla birlikte hareket eden sert yumrular | Ailesel hiperkolesterolemi |
| Avuç içi ve parmak çizgileri | Palmar ksantom | Sarı çizgiler | Disbetalipoproteinemi |
| Dirsekler, dizler, kalçalar | Tüberöz ksantom | Sert sarı nodüller | Disbetalipoproteinemi |
| Kalçalar, kollar, bacaklar | Eruptif ksantom | Aniden toplu çıkan küçük sarı-kırmızı kabarcıklar | Çok yüksek trigliseritler |
Göz kapaklarınızı ksantelazma için nasıl kontrol edersiniz?
Gün ışığında, makyajsız olarak, üst ve alt kapaklara önce gözleriniz açıkken, sonra hafifçe kapalıyken bakın. Erken plaklar düz, soluk sarıdır ve sıcak iç mekan ışığında kolayca gözden kaçar.
- Gün ışığı kullanın. Pencerenin yanında durun; sıcak ampuller sarıyı abartır ve kenarları gizler.
- Makyajı temizleyin. Kapatıcı bir plağı gizleyebilir veya çevresini belirginleştirebilir.
- Gözler açıkken bakın. İç köşeleri ve alt kapakları kontrol edin.
- Gözlerinizi hafifçe kapatın. Kapak kıvrımındaki plaklar kapak düzken ortaya çıkar.
- İki tarafı karşılaştırın. Plaklar çoğu zaman iki gözde birden görülür.
- Fotoğraf çekin. Yeni veya büyüyen lekeleri fark etmek için birkaç ayda bir tekrarlayın.
Yumuşak, sarı, ağrısız bir leke bulursanız, doğrulatmak ve kan yağlarınızı test ettirmek için doktorunuzdan bir randevu alın.
Ksantelazmayla aynı yerlerde başka neler görülür?
Milia, siringom, sebase hiperplazi, arpacık ve nadiren deri kanserleri göz kapaklarında veya çevresinde görülebilir. Çoğu yumuşak sarı ksantelazmadan farklı görünür ve doktor genellikle bakarak ayırt edebilir.
- Milia. Minik, sert, beyaz keratin boncukları.
- Siringom. Küçük, sıkı, ten rengi kabarcıklar, çoğu zaman göz altında.
- Sebase hiperplazi. Küçük sarımsı kabarcıklar, çoğu zaman ortası çukur.
- Arpacık ve şalazyon. Kapak kenarında kırmızı, hassas veya şişmiş yumrular.
- Deri kanserleri. Nadiren kapakta sıkı, inci gibi, kanayan veya ülserli bir nokta.
StatPearls biyopsiyi tanının şüpheli olduğu durumlara ayırır.[1] Ksantelazmayla karıştırılabilen durumlar sayfamız farkları gösteriyor.
Ksantelazmanın yeri sağlığınız hakkında bir şey söyler mi?
Tek başına pek bir şey söylemez: Üst veya alt kapaktaki plak aynı anlamı taşır. Önemli olan, kapakların neresinde olursa olsun ksantelazmanın kan yağlarınızı kontrol ettirmek için bir neden olması, tendon yumruları veya genç yaşın ise bunu daha acil hale getirmesidir.
StatPearls, ksantelazması olan kişilerin yaklaşık yarısında birincil veya ikincil lipid bozukluğu bildirir ve açlık lipid profili ile karaciğer, tiroid ve glukoz testleri önerir.[1] Bir klinik çalışmada kişilerin %54,8’inin toplam kolesterolü normaldi, ancak HDL ksantelazması olmayanlara göre daha düşüktü.[2]
Tendonlarınızda da yumrular varsa ailesel hiperkolesterolemi olasıdır ve erken bakım gerçek bir fark yaratır.[3] Ksantelazma yüksek kolesterolü gösterir mi sayfamız sonuçları açıklıyor.
Ksantelazmanın yeri alınmayı nasıl etkiler?
Kirpik dibinden uzak, açık göz kapağı derisindeki plaklarda en çok seçenek vardır: Lazer, peeling, dondurma veya ksantelazmayı evde almak için üretilmiş bir krem. Kapak kenarındaki, göze çok yakın veya kesip alınacak kadar büyük plaklar için en iyisi göz kapağı uzmanıdır.
49 çalışmanın 2023 tarihli bir derlemesinde CO2 lazer hastaların %90’ından fazlasında %75’ten fazla iyileşme sağladı, daha büyük, daha derin plaklar için ameliyat önerildi; en sık komplikasyon deri rengi değişikliğiydi.[6] Plaklar alındıktan sonra genel olarak vakaların yarısından azında geri döner.[1]
Ksantelazma nasıl alınır, ameliyatsız alma sayfalarımız ve ksantelazma giderici krem rehberimiz seçim yapmanıza yardımcı olur.
Doktorunuz nedeni kontrol ettiyse ve plaklarınız kirpik dibinden uzak göz kapağı derisindeyse, onları evde almak için ürettiğimiz krem bu.
Ksantelazmanın yeri için ne zaman doktora gitmeli?
Her yeni göz kapağı plağı için tanı ve kan testleri amacıyla bir kez gidin. Tendonlarınızda, avuç içlerinizde veya vücudunuzda sarı yumrular bulursanız, lekeler aniden veya toplu çıktıysa ya da bir leke sıkı, kanayan veya hızla değişen türdense hemen gidin.
- Tendon yumruları veya genç yaş. Olası kalıtsal yüksek kolesterol.[3]
- Aniden çıkan sarı kabarcıklar. Olası çok yüksek trigliseritler.[5]
- Kapakların ötesine yayılan lekeler. Ksantelazmaya özgü değildir; kontrol ettirin.
- Olağandışı göz kapağı lekeleri. Sıkı, inci gibi, kanayan veya ülserli noktalara daha yakından bakılmalıdır.
Ksantelazma nerede görülür? Sonuç
Ksantelazmayı göz kapaklarında, en sık üst kapakta iç köşeye yakın yerde, çoğu zaman iki gözde birden, bazen de alt kapaklarda görürsünüz. Yalnızca kapakların çevresinde yayılır. Tendonlardaki, avuç içlerindeki, dirseklerdeki veya kalçalardaki sarı yumrular kendi nedenleri olan başka ksantomlardır. Nerede olursa olsun kan yağlarınızı kontrol ettirin ve alınmada konuma göre hareket edin: Açık kapak derisinde en çok seçenek vardır, kapak kenarı için uzman gerekir.
Xanthel®, ksantelazmayı evde almak için üretilmiş kozmetik bir kremdir ve Xanthelasma.com tarafından satılır. Onu yukarıdaki alma bölümünde ve bu sayfanın en altında bulabilir veya Xanthel® göz kapaklarındaki ksantelazma için hakkında daha fazla bilgi edinebilirsiniz. Diğer her şey için eksiksiz ksantelazma rehberimize, ksantelazma kaybolur mu sayfasına bakın veya tüm ksantelazma rehberlerimize göz atın.
Ksantelazmanın görüldüğü yerler hakkında sık sorulan sorular
Ksantelazma genellikle nerede görülür?
Üst göz kapağında iç köşeye yakın yerde, çoğu zaman iki gözde birden, bazen de alt kapaklarda.
Ksantelazma neden göz kapaklarında görülür?
Göz kırpma kapağın minik damarlarını sıkıştırır, bunlar yaşla birlikte daha fazla sızdırır ve göz kapağı derisi sarı rengin görünmesine yetecek kadar incedir.
Ksantelazma alt göz kapağında görülür mü?
Evet, ancak üst kapağa göre daha az ve genellikle üst kapak plaklarıyla birlikte.
Ksantelazma iki gözde birden görülür mü?
Çoğu zaman, bazen ayna gibi, ancak bir tarafta başlayabilir veya tek gözde kalabilir.
Ksantelazma göz kapakları dışında bir yerde görülür mü?
Hayır; vücudun başka yerlerindeki sarı kolesterol yumruları, farklı nedenleri olan başka ksantom türleridir.
Ksantelazmanın yeri görmeyi etkiler mi?
Hayır, plaklar kapağın neresinde olursa olsun gözde değil, göz kapağı derisindedir.
Konum ksantelazmanın alınma şeklini değiştirir mi?
Evet; açık kapak derisindeki plaklarda en çok seçenek vardır, kapak kenarındaki veya göze yakın olanlar ise göz kapağı uzmanı gerektirir.
Gözün yakınında tipik olmayan sarı bir leke nedir?
Milia, siringom, sebase hiperplazi veya nadiren deri kanseri olabilir, bu yüzden doktora gösterin.