Ksantelazma ne kadar yaygın?

Rakamlarla ksantelazma: Kaç kişide görülür, cinsiyet ve yaşa göre olasılıklar, kolesterol ne sıklıkla sorumludur, ne sıklıkla geri gelir ve rakamlar sizin için ne anlama gelir

Ksantelazma oldukça yaygındır: Kadınların yaklaşık %1,1’inde, erkeklerin %0,3’ünde, yani her 1.000 kadından yaklaşık 11’inde ve her 1.000 erkekten 3’ünde göz kapaklarında bu sarı lekeler vardır. En sık 35 ile 55 yaş arasında görülür. Bu duruma sahip kişilerin yaklaşık yarısında lipid bozukluğu vardır ve alındıktan sonra genel olarak vakaların yarısından azında geri döner.

Kısa cevap

Kadınların yaklaşık %1,1’inde, erkeklerin %0,3’ünde ksantelazma vardır, yani kadınlarda görülme olasılığı neredeyse dört kat fazladır. İki cinsiyetin ortalaması alındığında bu, yaklaşık 140 yetişkinde 1 demektir. En sık 35 ile 55 yaş arasında görülür, bu duruma sahip kişilerin yaklaşık yarısında lipid bozukluğu vardır ve alındıktan sonra tekrarlama genel olarak %50’nin altındadır.

Önemli noktalar

  • 1.000 kadından yaklaşık 11’inde ve 1.000 erkekten 3’ünde ksantelazma vardır.
  • Kadınlarda görülme olasılığı erkeklere göre neredeyse dört kat fazladır.
  • Yaklaşık 20 ile 70 yaş arasında, en sık 35 ile 55 yaş arasında görülür.
  • Bu duruma sahip kişilerin yaklaşık %50’sinde birincil veya ikincil lipid bozukluğu vardır.
  • Alındıktan sonra tekrarlama genel olarak %50’nin altındadır.
  • Midedeki “gastrik ksantelazma” kendi rakamları olan ayrı bir durumdur.
Bu sayfada 17 bölüm

Ksantelazma ne kadar yaygın?

National Library of Medicine’in klinik başvuru kaynağı StatPearls’e göre kadınların yaklaşık %1,1’inde, erkeklerin %0,3’ünde ksantelazma vardır. Bu da onu evrensel olmaktan uzak olsa da oldukça yaygın yapar.

Ksantelazma palpebrarum, göz kapaklarında, genellikle iç köşelere yakın, kolesterol dolu köpük hücrelerinden oluşan yumuşak, sarı, düz veya hafifçe kabarık bir plaktır.[1] Doktorların ksantom dediği tüm yağlı deri birikimleri içinde, insanların en çok fark ettiği ve sorduğu birikimler göz kapaklarındaki bu kolesterol birikimleridir.

Onları yeni fark ettiyseniz bu durumda yalnız değilsiniz ve doktorunuz muhtemelen bakarak tanıyacaktır. Ksantelazma yaygın mı rehberimiz kimlerde ve neden görüldüğüne bakıyor, ksantelazma genel bakışımız ise durumu bütünüyle ele alıyor.

Ksantelazmanın ne kadar yaygın olduğuna bir bakış

1.000 kişilik bir odada ksantelazma ne kadar yaygın?

500 kadın ve 500 erkeğin bulunduğu bir odada yaklaşık 5 veya 6 kadında ve 1 veya 2 erkekte ksantelazma görmeyi beklersiniz: 1.000 kişide yaklaşık 7 kişi, yani genel olarak yaklaşık 140 kişide 1.

Bu, StatPearls’ün %1,1 ve %0,3 rakamlarının eşit karışık bir gruba uygulanmasıdır.[1] Orta yaşlı yetişkinlerden oluşan bir grupta sayı daha yüksek olurdu, çünkü en sık görüldüğü yaş budur; genç yetişkinlerden oluşan bir grupta ise çok daha düşük olurdu.

1.000 kadında

  • Yaklaşık 11’inde ksantelazma vardır
  • Yaklaşık 90 kişide 1

1.000 erkekte

  • Yaklaşık 3’ünde ksantelazma vardır
  • Yaklaşık 330 kişide 1
Bir grup insanda ksantelazmanın ne kadar yaygın olduğuna bir bakış

Ksantelazma kadınlarda ne kadar daha yaygın?

Kadınların %1,1’ine karşılık erkeklerin %0,3’üne göre neredeyse dört kat daha yaygın. Kliniklerde fark daha da büyük görünür: 42 hastalık bir çalışmada hastaların %85,7’si kadındı.

StatPearls rakamları yaklaşık 3,7’ye 1 oranı verir.[1] Klinik çalışmalar daha da güçlü bir kadın çoğunluğu gösterme eğilimindedir; bunun bir nedeni kadınların göz kapağı değişiklikleri için daha sık yardım aramasıdır. O klinik çalışmada hastaların %85,7’si kadındı ve ortalama yaş yaklaşık 47’ydi.[2] Hormonal etkenler de rol oynayabilir: Östrojen ilaçları bilinen bir ikincil nedendir.[1]

Ksantelazmanın kadınlarda ne kadar daha yaygın olduğuna bir bakış

Ksantelazma farklı yaşlarda ne kadar yaygın?

20 yaşından önce nadir, yirmili yaşlarda az görülür, en sık 35 ile 55 yaş arasındadır ve yaklaşık 70 yaşına kadar görülmeye devam eder.

  • 20 yaş altı. Nadirdir; görüldüğünde kalıtsal bir lipid bozukluğu çok daha olasıdır.[1]
  • 20-35 yaş. Az görülür ama görülür ve tam lipid kontrolüne değer.
  • 35-55 yaş. Plakların ilk fark edildiği en yoğun yıllar.[1]
  • 55-70 yaş. Hâlâ yaygındır, çoğu zaman yıllardır plakları olan kişilerde.

Yaş düzeni biyolojiyle örtüşür: Göz kapağı kan damarları yaşla birlikte daha geçirgen hâle gelir ve kolesterolün zamanla deride birikmesine izin verir.[1] Ksantelazma nasıl başlar sayfamız erken belirtileri anlatıyor.

Ksantelazmanın farklı yaşlarda ne kadar yaygın olduğuna bir bakış

Ksantelazma göz kapağının neresinde en yaygındır?

Gözlerin iç köşelerine yakın, burnun yanında. Plaklar çoğu zaman üst kapaklarda başlar, sonra alt kapaklarda, bazen iki tarafta da görülebilir.

StatPearls, tipik yeri göz kapaklarının iç köşe bölgesi olarak tanımlar.[1] Birçok kişi önce bir üst kapakta küçük, düz bir leke fark eder, sonra aylar veya yıllar içinde diğer gözde ya da alt kapaklarda benzer plaklar bulur; üst ve alt kapaktaki plaklar sonunda köşede birleşebilir. Daha seyrek olarak kapağın orta veya dış kısmına doğru yerleşirler. Ksantelazma nerede görülür ve ksantelazma nasıl görünür rehberlerimiz tipik düzenleri gösteriyor.

Ksantelazmanın göz kapağının neresinde en yaygın olduğuna bir bakış

Kolesterol ne sıklıkla ksantelazmanın arkasındadır?

Vakaların yaklaşık yarısında. StatPearls, ksantelazması olan kişilerde birincil veya ikincil lipid bozukluğu oranını yaklaşık %50 olarak verir.

Birincil bozukluklar arasında yüksek LDL, birlikte yüksek kolesterol ve trigliseritler, yüksek trigliseritler ve düşük HDL vardır; ikincil nedenler arasında diyabet, tiroidin az çalışması, nefrotik sendrom, primer biliyer kolanjit ve retinoid veya östrojen ilaçları vardır.[1] Klinik çalışmada hastaların %45,2’sinde yüksek kolesterol, %26,2’sinde ailesel hiperlipidemi vardı.[2] 15 çalışmayı ve 854 hastayı kapsayan bir derleme, ksantelazması olan kişilerde ortalama olarak toplam kolesterol, LDL ve apolipoprotein B’nin daha yüksek olduğunu buldu.[3]

Ksantelazma yüksek kolesterolü gösterir mi ve ksantelazmanın nedenleri rehberlerimiz daha fazlasını anlatıyor.

Kolesterolün ne sıklıkla ksantelazmanın arkasında olduğuna bir bakış

Ksantelazma normal kolesterolle ne kadar yaygın?

Çok yaygın. Bir çalışmada ksantelazması olan kişilerin %54,8’inin toplam kolesterolü normaldi, ancak HDL düşük olma eğilimindeydi.

Bu grupta ortanca HDL, ksantelazması olmayan kişilerdeki 50,5 mg/dL’ye kıyasla 36,2 mg/dL idi ve yazarlar yerel, hormonal veya bağışıklık hücresi etkenlerinin de rol oynayabileceğini öne sürdü.[2] Yani “normal kolesterol” sonucu ksantelazmada yaygındır, ancak tam dökümüne, özellikle HDL’ye bakmaya değer. Ksantelazmam neden oldu sayfamız kendi olası nedeninizi bulmanıza yardımcı olur.

Ksantelazmanın normal kolesterolle ne kadar yaygın olduğuna bir bakış

Kalıtsal yüksek kolesterol ne kadar yaygın ve olasılığı artırır mı?

Ailesel hiperkolesterolemi yaklaşık 250 kişide 1 ile 500 kişide 1’i etkiler. Doğuştan çok yüksek LDL’ye yol açar ve özellikle genç yaşta ksantelazmayı çok daha olası kılar.

Durum her çocuğa %50 olasılıkla geçer ve ksantelazma ile aşil tendonu, dirsek, el, diz veya ayaklarda tendon ksantomları olarak görülebilir. Yönetilmediğinde erkeklerin yaklaşık %50’si 50 yaşına, kadınların yaklaşık %30’u 60 yaşına kadar koroner olay yaşar; statinler ilk basamak ilaçtır.[4] Ksantelazma genetik mi ve tendon ksantomları sayfalarımız daha fazlasını açıklıyor.

Kalıtsal kolesterolün ksantelazmayla ne kadar yaygın olduğuna bir bakış

Ksantelazmanın kalp riskiyle ilişkisi nedir?

Ksantelazması olan kişilerde ortalama olarak, kolesterol hesaba katıldıktan sonra bile kalp krizi ve kalp hastalığı riski daha yüksektir. Bu, onunla ilgili en iyi incelenmiş rakamlardan biridir.

Kopenhag Şehir Kalp Çalışması yaklaşık 13.000 kişiyi onlarca yıl izledi ve ksantelazmanın kolesterol düzeylerinden bağımsız olarak daha yüksek kalp krizi ve kalp hastalığı riskiyle ilişkili olduğunu buldu.[5] 2020 tarihli derleme de ksantelazması olan kişilerde karotis atardamar duvarlarının daha kalın ve ateroskleroz riskinin daha yüksek olduğunu buldu.[3] Bu, ksantelazması olan kişilerin çoğunun kalp sorunları yaşayacağı anlamına gelmez; kontrolün yararlı olduğu anlamına gelir. Ksantelazma tehlikeli mi rehberimiz riski sade bir dille açıklıyor.

Ksantelazmanın kalp riskiyle ilişkisine bir bakış

Ksantelazmanın geri gelmesi ne kadar yaygın?

Alındıktan sonra tekrarlama genel olarak %50’nin altındadır, tekrarlanan işlemlerden sonra yaklaşık %60’a çıkar ve daha derin plaklarda daha yaygındır.

Bu rakamlar StatPearls’ten alınmıştır ve alma yöntemleri genelinde geçerlidir.[1] Başka bir deyişle, plakları geri gelenlerden çok temiz kalanlar vardır, ancak yeniden büyüme, nedeni yönetmeyi ve kontrolleri sürdürmeyi mantıklı kılacak kadar yaygındır. Ksantelazma geri gelir mi ve ksantelazma nasıl önlenir rehberlerimiz bunu ele alıyor.

Ksantelazmanın geri gelmesinin ne kadar yaygın olduğuna bir bakış

Gastrik ksantelazma ne kadar yaygın?

Mide iç yüzeyindeki küçük sarı-beyaz bir leke olan gastrik ksantelazma, büyük bir çalışmada yaklaşık 69.000 endoskopinin %1,77’sinde bulundu. Adına rağmen göz kapağındaki durumla ilgisi yoktur.

O çalışmada ileri yaş, atrofik gastrit, intestinal metaplazi ve H. pylori enfeksiyonuyla ilişkiliydi ve bu duruma sahip kişilerin yaşı ortalama 46’ya karşılık 53’tü.[6] Bir endoskopi raporunda “ksantelazma” geçiyorsa kastedilen budur ve bu bir göz kapağı konusu değil, gastroenteroloğunuzla konuşulacak bir konudur. Gastrik ksantelazma nedir ve gastrik ksantom sayfalarımız bunu kapsamlı olarak açıklıyor.

Gastrik ksantelazmanın ne kadar yaygın olduğuna bir bakış

Ksantelazma ilgili durumlarla karşılaştırıldığında ne kadar yaygın?

Kadınlarda kalıtsal yüksek kolesterolden birkaç kat daha yaygındır, erkeklerde ise yaklaşık aynı derecede yaygındır. Tendon ve eruptif türler gibi diğer ksantomlar çok daha az görülür ve genellikle daha ciddi lipid sorunlarına işaret eder.

  • Kadınlarda ksantelazma. Yaklaşık %1,1, yani 90 kişide 1.[1]
  • Erkeklerde ksantelazma. Yaklaşık %0,3, yani 330 kişide 1.[1]
  • Ailesel hiperkolesterolemi. Yaklaşık %0,2-0,4, yani 250 kişide 1 ile 500 kişide 1.[4]
  • Gastrik ksantelazma. Endoskopi yaptıran kişilerin yaklaşık %1,8’i; bu, genel halktan farklı bir gruptur.[6]

Başka bir deyişle, göz kapağı ksantelazması olan kişilerin çoğunda kalıtsal yüksek kolesterol yoktur, ancak azımsanmayacak bir bölümünde vardır ve bu, kan testi yaptırmaya değer olmasının bir nedeni daha olur. Tendon yumruları veya vücutta aniden toplu çıkan sarı kabarcıklar göz kapağı plaklarından çok daha nadirdir ve her zaman hemen tıbbi ilgi gerektirir.

Ksantelazmanın ilgili durumlarla karşılaştırıldığında ne kadar yaygın olduğuna bir bakış

Rakamlarla ksantelazma

VeriRakamKaynak
Ksantelazması olan kadınlarYaklaşık %1,1 (1.000’de 11)StatPearls
Ksantelazması olan erkeklerYaklaşık %0,3 (1.000’de 3)StatPearls
Olağan yaş aralığıYaklaşık 20-70, en sık 35-55StatPearls
Lipid bozukluğu olanların oranıYaklaşık %50StatPearls
Normal toplam kolesterol (bir çalışma)54.8%Kavoussi 2016
Ailesel hiperlipidemi (bir çalışma)26.2%Kavoussi 2016
Genel olarak kalıtsal yüksek kolesterol250 kişide 1 ile 500 kişide 1GeneReviews
Alındıktan sonra tekrarlamaGenel olarak %50’nin altında; tekrarlardan sonra yaklaşık %60StatPearls
Endoskopide gastrik ksantelazma1.77%Feng 2023

Ksantelazmanız varsa bu rakamlar ne anlama gelir?

Yalnız olmaktan çok uzak olduğunuz, kan testinin yönetilmeye değer bir şey bulma olasılığının yaklaşık yarı yarıya olduğu ve plaklar geri gelebilse de alınmanın çoğu kişide işe yaradığı anlamına gelir.

  1. Kontrol yaptırın. Yaklaşık %50 lipid bozukluğu olasılığıyla açlık lipid, karaciğer, tiroid ve glukoz testi yaptırmaya değer.[1]
  2. Bulunanları yönetin. Bu kalbinizi korur ve yeni plakları yavaşlatır.
  3. Lekelere karar verin. Bırakın, kapatın veya evde ya da klinikte aldırın.
  4. Dikkatli olun. Yeniden büyüme, kontrolleri sürdürmeyi gerektirecek kadar yaygındır.

Adım adım ksantelazma için ne yapmalı planımız ile ksantelazma nasıl alınır ve ksantelazmanın evde alınması rehberlerimiz seçim yapmanıza yardımcı olur.

Ksantelazmanın ne kadar yaygın olduğunun sizin için anlamına bir bakış

Kontrolünüzü yaptırdıysanız ve plaklardan kurtulmak istiyorsanız, ksantelazmayı evde almak için ürettiğimiz krem bu.

Ksantelazmanın ne kadar yaygın olduğuna dair rakamlar neden kesin değil?

Çünkü çalışmalar farklı kişileri farklı şekillerde sayar. Klinik çalışmalar yalnızca yardım arayan kişileri görür, nüfus araştırmaları kimin katıldığına bağlıdır ve yaş, cinsiyet ve kolesterol düzeylerinin karışımı yerden yere değişir.

Bir dermatoloji kliniği, göz kapağı lekeleri için gelenler onlar olduğu için genel bir araştırmaya göre çok daha yüksek oranda kadın ve orta yaşlı yetişkin görür. Küçük, düz plaklar da kolayca gözden kaçar, bu yüzden bazı vakalar hiç sayılmaz. Yukarıdaki rakamların kesin bir sayımdan çok güvenilir bir rehber olarak okunması ve sizin bir sonraki adımınızın, yani rutin bir kan testinin, istatistiklerdeki yerinizden daha önemli olması bu yüzdendir.

Ksantelazmanın ne kadar yaygın olduğuna dair rakamların neden değiştiğine bir bakış

Ksantelazma ne kadar yaygın: Sonuç

Kadınların yaklaşık %1,1’inde, erkeklerin %0,3’ünde, genel olarak yaklaşık 140 yetişkinde 1’inde ksantelazma vardır, en sık 35 ile 55 yaş arasında. Yaklaşık yarısında lipid bozukluğu vardır, daha yüksek kalp riskiyle ilişkilidir ve alındıktan sonra tekrarlama genel olarak %50’nin altındadır. Akılcı ilk adım kan testidir.

Xanthel®, ksantelazmayı evde almak için üretilmiş kozmetik bir kremdir ve Xanthelasma.com tarafından satılır. Onu yukarıdaki bölümde ve bu sayfanın en altında bulabilir veya Xanthel® ksantelazma giderici krem hakkında daha fazla bilgi edinebilirsiniz. Diğer her şey için tüm ksantelazma rehberlerimize göz atın.

Ksantelazma ne kadar yaygın hakkında sık sorulan sorular

Ksantelazma ne kadar yaygın?

Kadınların yaklaşık %1,1’inde, erkeklerin %0,3’ünde, genel olarak yaklaşık 140 yetişkinde 1’inde görülür.

Ksantelazma kadınlarda kaç kat daha yaygın?

Kadınların %1,1’ine karşılık erkeklerin %0,3’üne göre neredeyse dört kat.

Ksantelazma en çok hangi yaşta görülür?

35 ile 55 yaş arasında, ancak yaklaşık 20 ile 70 yaş arasında görülür.

Ksantelazması olan kişilerin kaçında yüksek kolesterol vardır?

Yaklaşık yarısında birincil veya ikincil lipid bozukluğu vardır, geri kalanların çoğunda da HDL düşüktür.

Ksantelazma normal kolesterolle ne kadar yaygın?

Yaygın; bir çalışmada %54,8’inin toplam kolesterolü normaldi, ancak HDL düşük olma eğilimindeydi.

Ksantelazma alındıktan sonra ne sıklıkla geri gelir?

Genel olarak vakaların yarısından azında; tekrarlanan işlemlerden sonra yaklaşık %60’a çıkar.

Ksantelazma gençlerde yaygın mı?

Hayır, 30 yaşından önce az görülür ve genç yaşta görüldüğünde kalıtsal bir lipid bozukluğu daha olasıdır.

Gastrik ksantelazma ne kadar yaygın?

Bir çalışmada yaklaşık 69.000 endoskopinin %1,77’sinde bulundu ve göz kapağı ksantelazmasıyla ilgisi yoktur.

Kaynaklar

  1. Blair K. Xanthelasma Palpebrarum. StatPearls, National Library of Medicine (NCBI Bookshelf), güncelleme 2026.
  2. Kavoussi H, Ebrahimi A, Rezaei M, Ramezani M, Najafi B, Kavoussi R. Serum lipid profile and clinical characteristics of patients with xanthelasma palpebrarum. Anais Brasileiros de Dermatologia, 2016;91(4):468-471.