Yalın anlamı, sözcüğün kökeni ve bu konuda duyacağınız her tıbbi terimin açıklaması
Ksantelazma derken, göz kapaklarında, deride yağ dolu bağışıklık hücrelerinden oluşan yumuşak, sarı, düz veya hafif kabarık lekeleri kastediyoruz. Sözcük Yunancada “sarı levha” anlamına gelir ve tam tıbbi adı olan ksantelazma palpebrarum, göz kapaklarının sarı levhaları demektir.
Ksantelazma, göz kapaklarında, genellikle iç köşelere yakın sarımsı kolesterol birikimleri demektir. Deride köpük hücresi adı verilen yağ dolu hücrelerden oluşurlar. Ad, Yunanca xanthos (sarı) ve elasma (dövülmüş metal levha) sözcüklerinden gelir. Ksantomun göz kapağı biçimidir ve bu duruma sahip kişilerin yaklaşık yarısında bir kan yağı bozukluğu vardır.
Önemli noktalar
- Ksantelazma, göz kapağı derisinde yağ dolu hücrelerden oluşan sarı plaklar demektir.
- Sözcük Yunancada “sarı levha” anlamına gelir.
- Tam adı ksantelazma palpebrarumdur; palpebrarum “göz kapaklarının” demektir.
- Deride yağ birikimleri için kullanılan daha geniş terim olan ksantomun en yaygın türüdür.
- Bu duruma sahip kişilerin yaklaşık yarısında kontrol edilmeye değer bir kan yağı bozukluğu vardır.
- Plaklar kendiliğinden nadiren solar, ancak alınabilirler.
Bu sayfada 17 bölüm
Ksantelazma ile ne kastediyoruz?
Ksantelazma, göz kapaklarında, genellikle iç köşelere yakın, deride bulunan yağ dolu bağışıklık hücrelerinden oluşan yumuşak, sarı, düz veya hafif kabarık plaklar demektir. Yalın bir dille: Göz kapaklarındaki kolesterol birikimleri.
Tıbbi olarak ksantelazma palpebrarum, deride lipid yüklü bağışıklık hücrelerinin toplanması olan ksantomun en yaygın biçimidir; sarımsı plaklar olarak, klasik olarak üst göz kapaklarının iç kısmında ve çoğu zaman iki tarafta görülür.[1] İnsanlar onu göz kapaklarındaki sarı lekeler, göz çevresindeki yağ birikimleri veya göz kapaklarındaki kolesterol kabarcıkları olarak da tanımlar. Bunların hepsi aynı şeyi ifade eder.
Ana ksantelazma rehberimiz durumu eksiksiz ele alıyor. İlgili sayfalar ksantelazma ne demek sorusunu kısaca ve ksantelazmanın tıbbi anlamını açıklıyor.
Ksantelazma sözcüğü nereden geliyor?
Yunancadan. Xanthos sarı, elasma ise dövülmüş metal levha demektir, yani ksantelazma kelimenin tam anlamıyla “sarı levha” demektir ve bu, deri üzerindeki düz sarı bir leke için yerinde bir tanımdır.
Aynı sarı kökü başka sözcüklerde de görülür: Ksantom (sarı bir büyüme veya birikim), ksantofil (sarı bir bitki pigmenti) ve ksantokromi (vücut sıvısının sarı renk alması). “-elazma” eki, metali dövüp düzleştirmeyi anlatan Yunanca fiilden gelir; bu da genellikle yumrulu değil düz olan plaklara uyar.
Günlük tıbbi kullanımda doktorlar tam adı olan ksantelazma palpebrarumu kısaltıp yalnızca ksantelazma veya bazen “XP” der. Çoğulu xanthelasmata’dır, ancak çoğu insan bir plak veya birkaç plak için de sadece “ksantelazma” der.
Ksantelazma palpebrarum ne demek?
Ksantelazma palpebrarum tam tıbbi addır. Palpebrarum, göz kapağı anlamına gelen palpebra sözcüğünden gelir ve Latincede “göz kapaklarının” demektir. Yani ad, göz kapaklarının sarı levhaları anlamına gelir.
Tam adı tıbbi makalelerde, sevk yazılarında ve test sonuçlarında görürsünüz; kısa biçimini klinikte duyarsınız. Tam olarak aynı anlama gelirler. “Palpebral” ilgili sıfattır, bu yüzden bir doktorun göz kapağı derisi anlamında “palpebral deri” dediğini de duyabilirsiniz. Ksantelazma palpebrarum nedir rehberimiz durumu tam adıyla ele alıyor.
Ksantelazmanın başka hangi adları var?
İnsanlar ona göz kapaklarındaki kolesterol birikimleri, göz kapaklarındaki sarı lekeler veya kabarcıklar, göz çevresindeki yağ birikimleri veya göz kapağı ksantomu der. Ayrıca çoğu zaman xanthalasma, xanthelesma veya zanthelasma gibi yanlış yazılır.
Adı ne olursa olsun, tanımlanan şey aynıdır: Göz kapağı derisindeki yumuşak sarı plaklar. Doktorlar ksantelazma palpebrarum için “XP” de yazabilir veya plakları göz çevresinde anlamına gelen periorbital ya da periokuler olarak tanımlayabilir. Farklı bir yazımla veya yalın bir ifadeyle arama yaptıysanız doğru yerdesiniz. Göz kapağı ksantomları ve ksantelazma nedir rehberlerimiz bu diğer adların bazılarını kullanıyor.
Ksantelazma ksantomla aynı şey mi?
Tam olarak değil. Ksantom, vücudun herhangi bir yerinde deride veya tendonlarda köpük hücrelerinden oluşan yağ birikimleri için kullanılan üst terimdir. Ksantelazma göz kapağı türüdür ve en yaygın olanıdır.
En iyi bilinen diğer tür tendon ksantomudur: Aşil tendonları, dirsekler, eller, dizler veya ayaklardaki sert yumrular ksantelazmayla birlikte ailesel hiperkolesteroleminin işareti olabilir.[5] Diğer biçimler küçük kabarcık kümeleri veya el çizgilerinde lekeler olarak görülür. Her ksantelazma ksantomdur, ancak her ksantom ksantelazma değildir.
Ksantomlar ve ksantom tanımı rehberlerimiz daha geniş aileyi açıklıyor.
Ksantelazma sözcüğü göz kapaklarında neyi tanımlar?
Sınırları belirgin, düz veya hafif kabarık, sarıdan sarı-turuncuya yumuşak lekeler; genellikle göz kapaklarının iç köşelerine yakın ve çoğu zaman iki tarafta denktir. Üst kapakta daha yaygındırlar, ancak alt kapağı da etkileyebilirler.
- Renk. Soluk kremden parlak sarıya veya turuncuya.
- Doku. Yumuşak veya kadifemsi, sert değil.
- Şekil. Sınırları belirgin, düz veya hafif kabarık plaklar.
- Konum. İç köşeye yakın, daha çok üst kapakta.[2]
- Simetri. Çoğu zaman iki gözde.[2]
- Boyut. Küçük bir noktadan daha büyük bir lekeye kadar ve plaklar birleşebilir.
Doktorlar ksantelazmayı genellikle görerek tanır.[2] Ksantelazma nasıl görünür rehberimiz görünüm çeşitliliğini gösteriyor.
Ksantelazmanız olduğunda deride neler oluyor?
Yağlar minik göz kapağı kan damarlarından deriye sızar, makrofaj adı verilen bağışıklık hücreleri onları köpük hücresine dönüşene kadar yutar ve köpük hücreleri derinin alt katmanında damarların çevresinde kümelenir.
Göz kırpma göz kapağı kılcal damarlarını tekrar tekrar sıkıştırır ve bu damarlar yaşla birlikte daha geçirgen olur. Sızan yağlar, aşırı yüklenip köpük hücresine dönüşen makrofajlar tarafından alınır ve retiküler dermiste (derinin daha derin bölümü) bir miktar iltihapla birlikte toplanır.[1] Mikroskop altında bir örnek, yüzey katmanı olan epidermis etkilenmeden dermiste bu köpüksü hücreleri gösterir.[2]
Yani biri “göz kapağında kolesterol” dediğinde aslında göz kapağı derisindeki bağışıklık hücrelerinin içindeki kolesterolü kasteder. Ksantelazma nasıl oluşur rehberimiz her adımı açıklıyor.
Ksantelazmayla ilgili kan yağı terimleri ne anlama gelir?
Doktorunuz lipidlerden (kan yağları), LDL’den (“kötü” kolesterol), HDL’den (“iyi” kolesterol), trigliseritlerden ve apolipoprotein B’den söz edebilir ve sonuçlarınızı hiperlipidemi, dislipidemi veya normolipidemik olarak tanımlayabilir.
- Lipidler. Kanınızdaki yağlar; lipid profiliyle ölçülür.
- LDL ve apolipoprotein B. Damar hastalığıyla bağlantılı kolesterol taşıyıcıları; ksantelazması olan kişilerde çoğu zaman daha yüksektir.[4]
- HDL. Koruyucu taşıyıcı; ksantelazması olan kişilerde, toplam kolesterol normal olsa bile çoğu zaman daha düşüktür.[3]
- Hiperlipidemi ve dislipidemi. Yüksek veya dengesiz kan yağları. Ksantelazması olan kişilerin yaklaşık yarısında primer veya sekonder bir lipid bozukluğu vardır.[1]
- Normolipidemik. Normal kan yağları; ksantelazma bulunduğunda kişilerin %25-70’i normolipidemiktir.[2]
- Ailesel hiperkolesterolemi. Yaklaşık 250 kişide 1 ile 500 kişide 1’i etkileyen, çok yüksek LDL’nin kalıtsal bir nedeni.[5]
Ksantelazma yüksek kolesterolü gösterir mi rehberimiz bu sonuçların nasıl bir araya geldiğini açıklıyor.
Ksantelazma sözlüğü: Terimler ve anlamları
| Terim | Ne anlama gelir | Nerede duyarsınız |
|---|---|---|
| Ksantelazma | Göz kapaklarında yağ dolu hücrelerden oluşan sarı plaklar | Her yerde |
| Palpebrarum | Göz kapaklarının | Tam tıbbi ad |
| Ksantom | Deride veya tendonlarda herhangi bir yerde köpük hücrelerinden oluşan yağ birikimi | Dermatoloji, lipid klinikleri |
| Plak | Düz veya hafif kabarık bir deri lekesi | Lekelerin tanımlarında |
| Köpük hücresi | Yağla dolu bir bağışıklık hücresi | Biyopsi raporları |
| Dislipidemi | Dengesiz kan yağları | Kan testi sonuçları |
| Normolipidemik | Normal kan yağları | Kan testi sonuçları |
| Eksizyon | Plağın kesilerek çıkarılması | Cerrahi alma |
| Ektropiyon | Alt kapağın dışa dönmesi | Ameliyat veya lazer riskleri |
| Tekrarlama | Plakların almadan sonra geri gelmesi | Her alma yönteminden sonra |
Ksantelazmanın olması sağlığınız için ne anlama gelir?
Doktor kontrolüne değer olduğu anlamına gelir. Ksantelazması olan kişilerin yaklaşık yarısında bir kan yağı bozukluğu vardır ve ksantelazma, kolesterolü normal olan kişilerde bile daha yüksek kalp hastalığı riskiyle bağlantılıdır.
Sekonder nedenler arasında diyabet, tiroidin az çalışması, primer biliyer kolanjit, nefrotik sendrom ve retinoid veya östrojen ilaçları kullanmak bulunur, bu yüzden olağan kontroller açlık lipid profili, karaciğer paneli, tiroid testleri ve açlık glukozudur.[1] 854 hastayı kapsayan bir meta-analiz, ksantelazması olan kişilerde daha yüksek toplam kolesterol, LDL ve apolipoprotein B’nin yanı sıra daha kalın karotis arter duvarları ve daha yüksek ateroskleroz riski buldu.[4]
Ksantelazma neyin göstergesi ve ksantelazmanın nedenleri rehberlerimiz daha ileri gidiyor.
Ksantelazma ne anlama gelmez?
Kanser demek değildir, görmenizi etkilemez ve ağrımaz. Ayrıca otomatik olarak yüksek kolesterol veya yanlış bir şey yaptığınız anlamına gelmez.
Ksantelazma göz kapağı derisinde iyi huylu bir birikimdir.[1] Milia (minik sert beyaz kistler), siringom ve sebase hiperplazi gibi diğer göz kapağı lekeleriyle ve nadiren biyopsi gerektirebilen nekrobiyotik ksantogranülom gibi durumlarla karıştırılabilir.[2] Ağrılı, kanayan, kabuklanan veya hızla değişen her şeyin kontrol edilmesi gerekmesinin nedeni budur.
Ksantelazmayla karıştırılabilen durumlar ve ksantelazma kansere dönüşür mü rehberlerimiz farkları açıklıyor.
Ksantelazma nasıl söylenir ve doktora nasıl anlatılır?
İngilizcede “zan-thuh-LAZ-muh” diye söylenir, X harfi Z gibi okunur. Doktora gittiğinizde lekelerin nerede olduğunu, ne zaman çıktığını, değişip değişmediğini ve ailede yüksek kolesterol veya erken kalp hastalığı olup olmadığını anlatın.
- Nerede. Üst veya alt kapak, iç köşe, bir veya iki göz.
- Ne zaman. Onları ilk ne zaman fark ettiğiniz.
- Değişim. Büyüyüp büyümedikleri veya yenilerinin çıkıp çıkmadığı.
- His. Yumuşak ve ağrısız mı, yoksa hassas, kaşıntılı veya kanayan mı?
- Aile. Yakın akrabalarda yüksek kolesterol veya kalp hastalığı.
- İlaçlar. Özellikle retinoidler ve östrojenler.
Ksantelazma nasıl telaffuz edilir rehberimiz sözcüğü heceleriyle ayırıyor.
Ksantelazma için alma terimleri ne anlama gelir?
Eksizyon, plağın kesilerek çıkarılması demektir; ablatif lazer (CO2 veya erbiyum) onu buharlaştırır; trikloroasetik asit (TCA) kimyasal bir peelingdir; kriyoterapi dondurma demektir; tekrarlama ise plağın geri gelmesi demektir.
49 çalışmanın 2023 tarihli derlemesinde CO2 lazer hastaların %90’ından fazlasında %75’ten fazla, erbiyum lazer %80’den fazla iyileşme sağladı; en sık görülen komplikasyon deri rengi değişiklikleri anlamına gelen dispigmentasyondu.[6] Alt kapağın dışa dönmesi olan ektropiyon ameliyatın bir riskidir ve almadan sonra tekrarlama genel olarak %50’nin altındadır, tekrarlanan işlemlerden sonra yaklaşık %60’a çıkar.[1]
Ksantelazmanın alınması rehberimiz her yöntemi yalın bir dille açıklıyor.
Ksantelazma günlük hayatınızda ne anlama gelir?
Çoğunlukla görünümle ilgilidir. Plaklar ağrımaz, ancak yüzün ortasında bulunur, kendiliğinden nadiren solar ve yavaşça büyüyebilir, bu yüzden pek çok kişi onları kapatmayı veya aldırmayı seçer.
Ksantelazma geçmek yerine aynı kalma veya yavaşça büyüme eğilimindedir.[1] Bu arada makyaj iyi sonuç verir: Lavanta veya mor renk düzeltici, kapatıcıdan önce sarıyı yok eder. Ksantelazmayı makyajla kapatma ve ksantelazma kendiliğinden geçer mi rehberlerimizde daha fazlası var.
Ksantelazma alınabilir mi?
Evet. İdeal olarak doktor nedeni kontrol ettikten sonra klinikte lazer, ameliyat veya peeling ile ya da evde ksantelazma için üretilmiş bir giderici kremle alınabilir.
Klinik yöntemleri iyi sonuç verir, ancak renk değişikliği veya iz riski taşır ve plaklar geri gelebilir.[1] Küçük ve orta boy plakları olan pek çok kişi ksantelazmanın evde alınmasını tercih eder. Ksantelazmadan kurtulmanın yolları ve ksantelazma kremi rehberlerimiz yolları karşılaştırıyor.
Doktorunuz nedeni kontrol ettiyse ve plakların kendisiyle evde ilgilenmek istiyorsanız, ksantelazma için ürettiğimiz krem bu.
Ksantelazma ile ne kastediyoruz: Sonuç
Ksantelazma, göz kapaklarında yağ dolu hücrelerden oluşan yumuşak sarı plaklar demektir; ad Yunancada “sarı levha” anlamına gelir ve tam ad olan ksantelazma palpebrarum buna “göz kapaklarının” ifadesini ekler. Doktor kontrolüne değer ve plaklar alınabilir.
Artık sözcükleri bildiğinize göre doktorunuzla güvenle konuşabilirsiniz. Xanthel®, ksantelazmayı evde almak için üretilmiş kozmetik bir kremdir ve Xanthelasma.com tarafından satılır. Onu yukarıdaki kutuda bulabilir veya Xanthel® ksantelazma giderici krem hakkında daha fazla bilgi edinebilir ve tüm ksantelazma rehberlerimize göz atabilirsiniz.
Ksantelazmanın anlamı hakkında sık sorulan sorular
Ksantelazma ile ne kastediyoruz?
Göz kapaklarında, deride yağ dolu bağışıklık hücrelerinden oluşan yumuşak, sarı, düz veya hafif kabarık plaklar; yalın bir dille, göz kapaklarındaki kolesterol birikimleri.
Ksantelazma sözcüğü nereden geliyor?
Yunancadan: Xanthos sarı, elasma dövülmüş metal levha demektir, yani ksantelazma sarı levha anlamına gelir.
Ksantelazma palpebrarum ne demek?
Tam tıbbi addır. Palpebrarum Latincede göz kapaklarının demektir, yani göz kapaklarının sarı levhaları anlamına gelir.
Ksantelazma ksantomla aynı şey mi?
Ksantelazma, ksantomun göz kapağı türü ve en yaygın olanıdır. Ksantom, vücudun herhangi bir yerinde deride veya tendonlardaki yağ birikimleri için kullanılan üst terimdir.
Ksantelazma yüksek kolesterolüm olduğu anlamına mı gelir?
Şart değil. Bu duruma sahip kişilerin yaklaşık yarısında bir kan yağı bozukluğu vardır, ancak pek çoğunun düzeyleri normaldir, bu yüzden bilmenin tek yolu kan testidir.
Ksantelazma kanser mi?
Hayır. Göz kapağı derisinde iyi huylu bir birikimdir. Kanayan, kabuklanan, ağrıyan veya hızla değişen bir leke kontrol edilmelidir, çünkü başka bir şey olabilir.
Ksantelazma nasıl telaffuz edilir?
İngilizcede zan-thuh-LAZ-muh; X harfi Z gibi okunur ve vurgu LAZ üzerindedir.
Ksantelazma alınabilir mi?
Evet, ideal olarak doktor nedeni kontrol ettikten sonra klinikte lazer, ameliyat veya peeling ile ya da evde ksantelazma için üretilmiş bir giderici kremle.