Hoe je xanthelasma voorkomt

Kun je xanthelasma voorkomen?

Niet volledig. Je kunt je risico verkleinen door bloedvetten en aandoeningen die ermee samenhangen onder controle te houden, maar omdat leeftijd, geslacht, genen en plaatselijke factoren in het ooglid een grote rol spelen, kan xanthelasma ook ontstaan bij mensen die alles goed doen.

Xanthelasma ontstaat wanneer vet lekt uit de kleine bloedvaatjes in het ooglid, die door knipperen worden samengedrukt en met de leeftijd meer gaan lekken, en afweercellen zich ermee vullen en schuimcellen worden.^[1] Ongeveer de helft van de mensen met xanthelasma heeft een primaire of secundaire vetstofwisselingsstoornis.^[1] Preventie kan zich richten op de kant van de bloedvetten, maar niet op het knipperen of het ouder worden van de bloedvaatjes.

Dat is het eerlijke beeld: preventie verkleint de kans en beschermt je hart, maar het is geen garantie, en het laat plaques die je al hebt niet verdwijnen. Zie voor de reden dat het überhaupt ontstaat de oorzaken van xanthelasma; voor het stoppen van bestaande plaques hoe stop je xanthelasma.

Wat kun je wel en niet veranderen om xanthelasma te voorkomen?

Je kunt je bloedvetten, gewicht, beweging, roken en de regeling van diabetes of schildklierproblemen veranderen. Je kunt je leeftijd, geslacht, genen of de manier waarop je oogleden werken niet veranderen.

Xanthelasma komt voor bij ongeveer 1,1% van de vrouwen en 0,3% van de mannen, met een piek tussen 35 en 55.^[1] In een onderzoek onder 42 patiënten had 54,8% een normaal cholesterol, en de auteurs opperden dat plaatselijke, hormonale of aan afweercellen gebonden factoren die gevallen kunnen verklaren.^[4] Daarom heeft preventie haar grenzen. Onze gids over de vraag of xanthelasma erfelijk is legt de erfelijke kant uit.

Waarom is je waarden kennen de eerste stap bij preventie?

Omdat preventie afhangt van wat er achter je risico zit. Een nuchter lipidenprofiel en tests van lever, schildklier en bloedsuiker laten zien of er een stoornis in de bloedvetten of een aandoening die ermee samenhangt onder controle moet worden gehouden.

Het standaardonderzoek bij xanthelasma is een nuchter lipidenprofiel, leverwaarden, schildkliertests en nuchtere glucose, met HbA1c voor mensen met diabetes.^[1] Zijn je uitslagen afwijkend, dan is die onder controle krijgen de nuttigste preventiestap. Zijn ze normaal, dan zijn veranderingen in je voeding nog steeds goed voor je hart, maar maken ze voor je oogleden misschien minder uit.

Een laag HDL mis je snel als je alleen je totale cholesterol kent: in een onderzoek was het mediane HDL 36,2 mg/dl bij patiënten tegenover 50,5 mg/dl bij controlepersonen.^[4] Vraag om de volledige uitsplitsing. Onze gids over de vraag of xanthelasma op verhoogd cholesterol wijst legt de getallen uit.

Wat kun je het best eten om xanthelasma te helpen voorkomen?

Eet op de manier die hoog cholesterol helpt voorkomen: beperk verzadigd vet, transvet, natrium en toegevoegde suikers, kies vezelrijke voeding zoals havermout en bonen, en geef de voorkeur aan onverzadigde vetten uit olijfolie, avocado’s en noten.

• Beperk verzadigd vet. De belangrijkste bronnen zijn dierlijke producten zoals kaas, vet vlees en zuiveldesserts, en tropische oliën zoals palmolie.^[2]
• Kies voor weinig transvet, natrium en toegevoegde suikers. Mager vlees, zeevruchten, magere zuivel, volkoren granen, fruit en groenten.^[2]
• Eet meer vezels. Havermout en bonen zijn goede bronnen.^[2]
• Geef de voorkeur aan onverzadigde vetten. Avocado’s, olijfolie en andere plantaardige oliën, en noten.^[2]

Voeding is een hulpmiddel voor je bloedvetten en je hart, geen directe oplossing voor plaques op het ooglid: vetarme diëten hebben een twijfelachtig effect op bestaande xanthelasma.^[3] Onze gidsen over welke voeding xanthelasma veroorzaakt en wat je kunt eten bij xanthelasma gaan hier verder op in.

Maken beweging, gewicht, roken en alcohol uit?

Ja, voor je bloedvetten en je hart. Streef naar ongeveer 150 minuten matige beweging per week, houd een gezond gewicht, rook niet en houd alcohol op niet meer dan één drankje per dag voor vrouwen of twee voor mannen.

1. Beweeg meer. Volwassenen zouden ongeveer 2 uur en 30 minuten per week matig intensief moeten bewegen, zoals stevig wandelen of fietsen.^[2]
2. Maak het onderdeel van je dag. De trap nemen en vergelijkbare gewoonten tellen allemaal mee.^[2]
3. Houd een gezond gewicht. Vraag je arts wat voor jou gezond is.^[2]
4. Rook niet. Stoppen verkleint je risico op hartziekte.^[2]
5. Beperk alcohol. Niet meer dan twee drankjes per dag voor mannen en één voor vrouwen.^[2]

Dit zijn dezelfde stappen die hoog cholesterol en hartziekte helpen voorkomen, dus ze zijn de moeite waard, of ze nu iets aan je oogleden veranderen of niet.

Welke aandoeningen moet je onder controle houden om xanthelasma te voorkomen?

Een traag werkende schildklier, diabetes, leveraandoeningen zoals primaire biliaire cholangitis en nierziekte kunnen allemaal de bloedvetten verhogen. Ze onder controle houden en medicijnen die bloedvetten verhogen laten nakijken, verkleint het risico.

• Traag werkende schildklier. Een erkende secundaire oorzaak; als die wordt behandeld, dalen de bloedvetten.^[1]
• Diabetes. Verhoogt de bloedvetten; als je het hebt, wordt HbA1c gecontroleerd.^[1]
• Primaire biliaire cholangitis. Een leveraandoening die het cholesterol verhoogt via lipoproteïne X.^[1]
• Nefrotisch syndroom. Een nieraandoening die de bloedvetten verhoogt.^[1]
• Medicijnen. Retinoïden en oestrogenen kunnen de bloedvetten verhogen; vraag het je arts in plaats van er zelf mee te stoppen.^[1]

Onze gids over waar xanthelasma op wijst legt elk verband uit.

Voorkomen cholesterolverlagende medicijnen xanthelasma?

Read moreHoe verwijder je xanthelasma thuis

Ze beschermen je hart als je cholesterol hoog is, maar het effect op xanthelasma zelf is twijfelachtig. Neem ze als je arts ze aanraadt voor je bloedvetten, niet als manier om plaques op het ooglid te laten verdwijnen.

Een naslagwerk over oogheelkunde vermeldt dat statines en vetarme diëten een twijfelachtig effect op xanthelasma hebben.^[3] Dat betekent niet dat ze zinloos zijn: heb je een stoornis in de bloedvetten, dan is die verlagen belangrijk voor je hart, en het kan helpen nieuwe plaques te beperken. Het betekent alleen dat je niet moet verwachten dat bestaande plaques vervagen.

Bij erfelijke cholesterolstoornissen, die waarschijnlijker zijn als xanthelasma op jonge leeftijd verschijnt,^[1] regelt een specialist meestal de medicijnen op de lange termijn.

Hoe voorkom je dat xanthelasma na verwijderen terugkomt?

Houd een eventuele oorzaak onder controle, laat regelmatig je bloed testen en pak nieuwe plaques aan terwijl ze klein zijn. Terugkeer is over het algemeen minder dan 50%, maar hoger na herhaalde ingrepen en bij diepe plaques.

Terugkeer na verwijderen is over het algemeen minder dan 50%, loopt op tot ongeveer 60% na herhaalde ingrepen en is hoger bij diepere plaques.^[1] Een veel aangehaald chirurgisch verslag vond dat plaques terugkwamen bij 40% na een eerste excisie, 60% na een tweede en 80% als alle vier de oogleden waren aangedaan, waarbij ongeveer een kwart in het eerste jaar terugkwam.^[6] Blijven plaques terugkomen, dan raden klinische richtlijnen aan de bloedvetten opnieuw te controleren.^[6]

Onze gidsen over de vraag of xanthelasma terugkomt en of het kan terugkomen leggen de kansen uit.

Kun je voorkomen dat kleine plaques groeien?

Niet betrouwbaar met alleen je leefstijl, maar je kunt ze aanpakken terwijl ze klein zijn. Kleine, zachte plaques die er minder dan een jaar zitten, zijn het eenvoudigst te verwijderen; grotere, oudere of hardere plaques vragen meestal om een operatie.

Klinische richtlijnen stemmen het verwijderen af op de plaque: zachte, oppervlakkige plaques die lager zijn dan 5 mm en minder dan een jaar oud, zijn geschikt voor lichtere methoden, terwijl plaques van 5 mm of hoger, harde plaques of plaques die er langer dan een jaar zitten meestal een operatie nodig hebben.^[6] Vroeg in actie komen is dus de meest praktische manier om te voorkomen dat een kleine plaque een groter probleem wordt.

Onze gidsen over hoe je voorkomt dat xanthelasma groeit en de vraag of xanthelasma groter kan worden leggen meer uit.

Waarom is preventie de moeite waard, ook als er toch plaques verschijnen?

Omdat dezelfde stappen je hart beschermen. Xanthelasma hangt samen met een hoger risico op een hartaanval en hartziekte, los van cholesterol, dus goed zorgen voor je bloedvetten en leefstijl loont, wat er ook met je oogleden gebeurt.

Een onderzoek dat bijna 13.000 mensen tientallen jaren volgde, liet zien dat xanthelasma samenhing met een hoger risico op een hartaanval en hartziekte, los van cholesterol.^[5] Daardoor zijn de preventiestappen op deze pagina de moeite waard, ook als je normale bloedvetten hebt en ook als er toch plaques verschijnen. Vraag je arts om naar je totale hartrisico te kijken, inclusief bloeddruk en familiegeschiedenis.

Wat voorkomt xanthelasma niet?

Keukenmiddeltjes, oogcrèmes die niet voor xanthelasma zijn gemaakt, uitknijpen en supplementen die als cholesterolmiddel worden verkocht. We hebben geen bewijs gevonden dat een daarvan xanthelasma voorkomt, en sommige kunnen het ooglid schaden.

• Knoflook en azijn. Geen bewijs dat ze xanthelasma voorkomen of verwijderen, en beide kunnen de huid verbranden.
• Uitknijpen of pulken. Verwijdert geen plaques en kan littekens geven; zie de vraag of je xanthelasma kunt uitknijpen.
• Supplementen. We hebben geen gepubliceerd bewijs gevonden dat een supplement xanthelasma voorkomt; praat met je arts voordat je iets voor je cholesterol neemt.
• Wachten tot het vervaagt. Plaques verdwijnen zelden vanzelf.

Hebben je plaques je dwars terwijl je aan preventie werkt, dan kan make-up ze verbergen: zie hoe je xanthelasma bedekt met make-up.

Wat moet je doen met plaques die je al hebt?

Verwijder ze, in een kliniek of thuis, want preventie laat ze niet verdwijnen. Opties in de kliniek zijn onder meer laser, een operatie en peelings; veel mensen met kleine tot middelgrote plaques gebruiken een verwijdercrème die voor xanthelasma is gemaakt.

Preventie en verwijderen werken samen: verwijderen pakt de plaques aan die je hebt, en preventie verkleint de kans op nieuwe. Onze gidsen over het verwijderen van xanthelasma, hoe je xanthelasma kunt verwijderen en crème voor xanthelasma vergelijken de routes.

Werk je met je arts aan preventie en wil je bestaande plaques thuis aanpakken? Dan is dit de crème die wij voor xanthelasma maken.

Hoe voorkom je xanthelasma: kort samengevat

Je kunt xanthelasma niet volledig voorkomen, maar je kunt het risico wel verkleinen: ken je waarden, houd bloedvetten, diabetes en schildklierproblemen onder controle en volg gezonde gewoonten voor je hart. Die stappen beschermen je hart hoe dan ook. Bestaande plaques moeten worden verwijderd.

Wees realistisch: ongeveer de helft van de mensen met xanthelasma heeft een normaal cholesterol, dus plaques kunnen ondanks je beste inspanningen verschijnen, en dat is geen falen. Xanthel® is een cosmetische crème die is gemaakt om xanthelasma thuis te verwijderen, verkocht door Xanthelasma.com. Je vindt de crème onderaan deze pagina, of lees meer over Xanthel® crème om xanthelasma te verwijderen, lees onze hoofdgids over xanthelasma en bekijk al onze xanthelasma-gidsen.

Veelgestelde vragen over het voorkomen van xanthelasma

Lees ook

Hoe stop je xanthelasma?Bestaande plaques aanpakken Voorkomen dat xanthelasma groeitIn actie komen terwijl het klein is Komt xanthelasma terug?Terugkeer uitgelegd Welke voeding veroorzaakt xanthelasma?Voeding en bloedvetten Wat je kunt eten bij xanthelasmaGezond eten voor je hart Oorzaken van xanthelasmaDe volledige medische uitleg