Η πλήρης ιατρική εικόνα με απλά λόγια: από τι αποτελούνται αυτές οι πλάκες στα βλέφαρα, πώς σχηματίζονται, ποιοι τις εμφανίζουν, πώς τις διαγιγνώσκουν οι γιατροί και ποια είναι η πρόγνωση
Το xanthelasma palpebrarum είναι η ιατρική ονομασία για μαλακές, κίτρινες, επίπεδες ή ελαφρώς ανάγλυφες εναποθέσεις χοληστερόλης στα βλέφαρα, συνήθως κοντά στις εσωτερικές γωνίες. Στο μικροσκόπιο είναι συγκεντρώσεις κυττάρων του ανοσοποιητικού γεμάτων λίπος, των αφρωδών κυττάρων, γύρω από μικρά αιμοφόρα αγγεία στο δέρμα. Είναι καλοήθεις και δεν επηρεάζουν την όρασή σας, αλλά περίπου οι μισοί από όσους τις έχουν παρουσιάζουν διαταραχή των λιπιδίων, οπότε η διάγνωση συνοδεύεται πάντα από εξέταση αίματος.
Το xanthelasma palpebrarum είναι ο τύπος ξανθώματος των βλεφάρων: καλοήθεις κίτρινες πλάκες από αφρώδη κύτταρα γεμάτα χοληστερόλη στο δέρμα του βλεφάρου. Επηρεάζει περίπου το 1,1% των γυναικών και το 0,3% των ανδρών, κυρίως ηλικίας 35 έως 55. Περίπου οι μισοί παρουσιάζουν διαταραχή των λιπιδίων. Σπάνια ξεθωριάζει από μόνο του και μπορεί να αφαιρεθεί.
Τα βασικά σημεία
- Σημαίνει «κίτρινες πλάκες των βλεφάρων» και είναι η ιατρική ονομασία του ξανθελάσματος.
- Οι πλάκες είναι αφρώδη κύτταρα γύρω από μικρά αγγεία στο βαθύτερο στρώμα του δέρματος.
- Εμφανίζεται σε περίπου 1,1% των γυναικών και 0,3% των ανδρών.
- Περίπου οι μισοί από όσους το έχουν παρουσιάζουν πρωτοπαθή ή δευτεροπαθή διαταραχή των λιπιδίων.
- Είναι καλοήθες και δεν μπορεί να εξελιχθεί σε καρκίνο.
- Σπάνια ξεθωριάζει από μόνο του· η υποτροπή μετά την αφαίρεση είναι γενικά κάτω από 50%.
Σε αυτή τη σελίδα 18 ενότητες
Τι είναι το xanthelasma palpebrarum;
Είναι μια καλοήθης πάθηση του δέρματος κατά την οποία σχηματίζονται στα βλέφαρα μαλακές, κίτρινες πλάκες από κύτταρα γεμάτα χοληστερόλη, συνήθως κοντά στις εσωτερικές γωνίες. Είναι ο τύπος ξανθώματος των βλεφάρων και αυτός που προσέχουν περισσότερο οι άνθρωποι.
Το StatPearls, το κλινικό σύγγραμμα αναφοράς της National Library of Medicine, το περιγράφει ως μαλακές, κιτρινωπές, επίπεδες ή ελαφρώς ανάγλυφες πλάκες, συνήθως στα άνω βλέφαρα κοντά στην εσωτερική γωνία, μερικές φορές και στα κάτω βλέφαρα.[1] Είναι ανώδυνο, δεν επηρεάζει τη λειτουργία του βλεφάρου και δεν βλάπτει το μάτι.
Οι περισσότεροι το λένε απλώς ξάνθελασμα. Οι οδηγοί μας για το xanthelasma palpebrarum και για το τι είναι το ξάνθελασμα το εξετάζουν από άλλες οπτικές.

Τι σημαίνει η ονομασία xanthelasma palpebrarum;
«Κίτρινες πλάκες των βλεφάρων». Το «ξανθός» στα ελληνικά σημαίνει κίτρινος, το «έλασμα» σημαίνει πλάκα ή λεπτό φύλλο και το palpebrarum στα λατινικά σημαίνει «των βλεφάρων».
Η ονομασία είναι μια απλή περιγραφή αυτού που βλέπουν οι γιατροί. Προφέρεται ZAN-thuh-LAZ-muh pal-puh-BRAIR-um και σε κάποια ιατρικά κείμενα θα το δείτε επίσης συντομευμένο ως XP. Οι σελίδες μας για το τι σημαίνει ξάνθελασμα και για τη σημασία του ξανθελάσματος με ιατρικούς όρους εξετάζουν τη λέξη πιο αναλυτικά.

Από τι αποτελείται το xanthelasma palpebrarum;
Από αφρώδη κύτταρα: κύτταρα του ανοσοποιητικού που λέγονται μακροφάγα ή ιστιοκύτταρα, τα οποία έχουν καταπιεί τόση χοληστερόλη ώστε στο μικροσκόπιο φαίνονται αφρώδη. Συγκεντρώνονται γύρω από μικρά αιμοφόρα αγγεία στο επιφανειακό δικτυωτό χόριο, με κάποια φλεγμονή γύρω τους.
Αυτή είναι η εικόνα που περιγράφει το StatPearls όταν εξετάζεται ένα δείγμα.[1] Το δικτυωτό χόριο είναι το βαθύτερο, πιο σκληρό στρώμα του δέρματος, κάτω από την επιφάνεια. Επειδή το λίπος βρίσκεται μέσα σε ζωντανά κύτταρα πλεγμένα σε αυτό το στρώμα, οι πλάκες δεν μπορούν να βγουν στύβοντας και δεν απορροφώνται απλώς, κάτι που εξηγεί γιατί επιμένουν.

Πώς σχηματίζεται το xanthelasma palpebrarum;
Σωματίδια που μεταφέρουν χοληστερόλη διαρρέουν από μικρά αιμοφόρα αγγεία του βλεφάρου στο δέρμα, όπου τα μακροφάγα τα καταπίνουν και γίνονται αφρώδη κύτταρα. Με τον καιρό τα κύτταρα αυτά συσσωρεύονται σε μια ορατή πλάκα.
- Συμπίεση. Το ανοιγοκλείσιμο συμπιέζει επανειλημμένα τα μικροσκοπικά τριχοειδή του βλεφάρου.[1]
- Διαρροή. Τα αγγεία γίνονται πιο διαπερατά με την ηλικία και αφήνουν να διαφύγουν σωματίδια που μεταφέρουν λίπος.[1]
- Κατάποση. Τα μακροφάγα προσλαμβάνουν το λίπος και γίνονται αφρώδη κύτταρα.
- Συγκέντρωση. Τα αφρώδη κύτταρα μαζεύονται γύρω από τα αγγεία, με κάποια φλεγμονή.
- Εμφάνιση. Αρκετή συσσώρευση δημιουργεί μια μαλακή κίτρινη πλάκα που μπορείτε να δείτε.
Η υψηλότερη χοληστερόλη στο αίμα και η χαμηλότερη HDL σημαίνουν περισσότερο υλικό για συσσώρευση, γι’ αυτό τα προβλήματα με τα λιπίδια κάνουν τις πλάκες πιο πιθανές. Η σελίδα μας για το πώς σχηματίζεται το ξάνθελασμα εξηγεί περισσότερα.

Ποιοι εμφανίζουν xanthelasma palpebrarum;
Περίπου το 1,1% των γυναικών και το 0,3% των ανδρών. Εμφανίζεται από την ηλικία περίπου των 20 έως τα 70, συχνότερα μεταξύ 35 και 55, και είναι πολύ πιο πιθανό σε νεαρή ηλικία αν υπάρχει κληρονομική διαταραχή των λιπιδίων.
Τα στοιχεία αυτά προέρχονται από το StatPearls.[1] Σε μια κλινική μελέτη με 42 ασθενείς, το 85,7% ήταν γυναίκες και η μέση ηλικία ήταν περίπου 47.[2] Η οικογενής υπερχοληστερολαιμία, που επηρεάζει περίπου 1 στα 250 έως 1 στα 500 άτομα, μπορεί να προκαλέσει ξάνθελασμα και εξογκώματα στους τένοντες από νεαρή ηλικία.[6] Οι σελίδες μας για το αν το ξάνθελασμα είναι συχνό και για το αν το ξάνθελασμα είναι κληρονομικό πηγαίνουν πιο πέρα.

Πώς μοιάζει το xanthelasma palpebrarum;
Μαλακές, κίτρινες έως κρεμ κηλίδες, επίπεδες ή ελαφρώς ανάγλυφες, με σαφή όρια, συνήθως κοντά στις εσωτερικές γωνίες των βλεφάρων. Είναι ανώδυνες και δεν φαγουρίζουν.
- Χρώμα. Κίτρινο, κρεμ ή πορτοκαλοκίτρινο.
- Υφή. Μαλακή και βελούδινη, όχι σκληρή.
- Σχήμα. Επίπεδο ή ελαφρώς ανάγλυφο, με σαφή όρια.
- Θέση. Συνήθως στα επάνω βλέφαρα κοντά στη μύτη· και στα κάτω βλέφαρα.[1]
- Μοτίβο. Συχνά και στα δύο μάτια· μπορεί σιγά σιγά να απλωθούν ή να ενωθούν.
Η σελίδα μας για το πώς μοιάζει το ξάνθελασμα δείχνει όλες τις μορφές.